Hygge in een kerstsok

De kerst nadert al een beetje. Zou het Deense woord hygge daarom extra aandacht krijgen?

Hygge betekent vrij vertaald gezelligheid. En toch is de Deense betekenis van dat woord losser. Ongedwongener. Zoals Stine Jensen laatst zei, toen ze met haar tweelingzus Lotte bij Omroep Max zat, kan het bij hygge heel goed zijn dat er niet gesproken wordt, alleen maar gehygt. In een recente column over hygge wordt verwezen naar een vijftal boeken over dit Deense werkwoord, waarover één boek later meer.

Hygge-moment
Als ik hygge letterlijk kopieer naar het Nederlands dan maak ik er zelf graag ik hyg, jij hygt en wij hebben gehygt van – waarbij je de y als een u uitspreekt – in plaats van hyggel, hyggelt en gehyggelt, zoals het bij Omroep Max en in de column wordt genoemd. Maar wat is er, los van dit geneuzel, zo bijzonder aan deze Deense bezigheid? Als ik aan hygge rondom kerst denk, dan moet ik toegeven dat ik ooit besmet was. Elke decemberdag, tot en met kerstavond, kreeg ik als kind een cadeautje in mijn kerstsok, én een kerstkalender met 24 luikjes. Iedere ochtend opende ik er ééntje en het maakte niet uit wat er in de sok of achter het luikje zat: het was hygge op zijn best.
hygge rondom kerst

Hygge met familie of vrienden gaat, zoals de columniste terecht schrijft, altijd gepaard met veel snoep en koffie. Een grote thermoskan op tafel die steeds wordt bijgevuld is standaard. Schalen lekkers tot de nok toe gevuld ook. Wat betreft ieders aandeel aan een hygge-moment maakt het niet uit of je praatgraag bent of niet. Stil genieten is ook oké. Als je maar van de partij bent.

Niet gezellig
Grappig eigenlijk, dat het Deense woord uhyggeligt niets met ongezelligheid te maken heeft. Als iets uhyggeligt is, dan is het beangstigend of eng. Een film, een gebeurtenis, een droom… Mocht hygge omslaan in ongezelligheid of geheel ontbreken, dan is daar dus geen woord voor. Dan zeg je ikke hyggeligt: niet gezellig.

Over uhyggeligt gesproken: het boek Hygge: de Deense kunst van het leven van Meik Wiking jaagt me een beetje angst aan. De Engelse versie van het boek schijnt hoog te scoren op de bestsellerlijst van de Britse Amazon en de schrijver is directeur van het Happiness Research Institute in Kopenhagen. Hij vindt dat we hygge moeten omarmen en zo gelukkiger kunnen worden. Maar hygge kun je beter achter een schattig luikje laten dan het uitroepen tot een manier van leven die leidt tot geluk. Het is veel kleiner dan dat. Veel knusser.